Sut bezlarining embrional rivojlanishi | Formation of mammary glands

Описание

• Parenximaning rivojlanishi → sut bezi parenximasi uning chizig’idan ko'tarilgan ektodermal kurtaklardan rivojlanadi. Sut bezi kurtaklari atrof mezodermasiga o'sadigan qattiq egatchalarni hosil qiladi. Keyinchalik, bu egatlar sut kanallarini hosil qilish uchun kanalizatsiya bosqichiga o’tadi, ularning terminal qismlari esa sekretor atsinuslarni hosil qiladi;
• Tolali stroma, yog' va mioepitelial hujayralar → Atrofdagi mezoderma tolali stroma, suspensor (tutib turuvchi) ligamentlar va mioepitelial hujayralarni hosil qiladi.

► Sut bezi chizig’ining shakllanishi:
• 6-haftada, sirt ektodermasida primitiv sut tizmalari yoki sut chiziqlari (sut yo’li) deb ataladigan ikkita (o’ng va chap tomonda) qalinlashgan chiziq paydo bo’ladi;
• Ushbu tizmalar qo'ltiq osti qismlaridan chov sohalarigacha cho'ziladi. Odamlarda, bu tizmalar ko'krak sohasidan tashqari barcha mintaqalarda tez regressiyaga uchraydi.

► Sut bezi kurtaklarining shakllanishi:
• Sut bezi kurtaklari → sut tizmalarining doimiy torakal (ko’krak) qismidan paydo bo'ladi;
• Sut bezi kurtaklari asosiy mezenximaga kirib, bir qancha ikkilamchi kurtaklarni hosil qiladi, ular esa keyinchalik sutli kanallar va ularning shoxlarini hosil qiladi;
• Laktifer kanallari → prenatal davr oxiriga kelib kanalizatsiyalanadi;
• Homila tug'ilganida, unda faqat asosiy sut yo'llari rivojlangan bo’lib, bez balog'atga yetgunga qadar to’liq takomillashmagan holda saqlanib qoladi.

► Fibroz stromaning hosil bo'lishi:
• Sut bezining tolali biriktiruvchi to'qimasi, suspensor ligamentlari va yog'lar atrofdagi mezenximadan rivojlanadi.

► Sut bezi teshikchasining shakllanishi:
• Xomilaning kechki rivojlanish davrida epidermis biroz ichkariga “o’yilib”, sayoz sut teshikchasi (epitelial chuqurcha) hosil bo'ladi;
• Ushbu epiteliy teshikchasiga sut → (laktifer) kanallari ochiladi.

► Sut bezi so’rg’ichining shakllanishi:
• So’rg’ich → perinatal davrda areola (so’rg’ich atrofidagi sirkulyar maydon) ostidagi mezenximaning ko'payishi tufayli rivojlanadi.

► Balog'at yoshidagi sut bezining rivojlanishi:
• Balog'at yoshida yog' va biriktiruvchi to'qimalarning depozitsiyasi (qayta birikishi) tufayli ayol sut bezlari tez kattalashadi;
• Estrogen va progesteron ta'sirida sut yo’llari tizimi o'sadi.

► Homiladorlik davrida sut bezining rivojlanishi:
• Homiladorlik davrida, sut bezi to'qimalari tez rivojlanib, kurtaklar va alveolalar hosil qiladi.
► Sut bezi malformatsiyalari:
• Amastiya → sut bezining yo'qligi;
• Polimastiya → sut bezlarining haddan tashqari ko'p bo'lishi. Polimastiya ayollar-ning taxminan 1%i da kuzatiladi;
• Ateliya → sut bezi so’rg’ichining yo'qligi;
• Politeliya → ko'p sonli sut bezi so’rg’ichlarining mavjudligi;
• Botiq yoki krater so’rg’ichi → mezenximaning proliferatsiyasidagi muammo tufayli so’rg’ichning tashqariga bo’rtib chiqa olmasligi sababli, tug'ilgandan keyin sut bezi so’rg’ichi rivojlanmaydi;
• Ginekomastiya → erkak sut bezlarining noodatiy kattalashishi.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
👍 "Layk" tugmasini bosishni unutmang!
🔥 Kommentariyada savol yoki fikrlaringizni qoldiring!
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
📔 Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Dudek Ronald W. (ed.) BRS Embryology
2. Langman's_Medical_Embryology_Longmans
3. Netter_F_H_,_Cochard_L_R_Netter's_Atlas_of_Human_Embryology
4. Textbook of Human Embryology
5. V Subhadra Devi Inderbir Singh's - Human Embryology 2017 Jaypee Brothers
6. Vishram Singh Embryology 2nd edition
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
⚡️ Video yozishda foydalanilgan programmalar va jihozlar:
🎬 Obs Studio 27.1.3 (64-bit)
🖥 Gaomon Tablet plansheti
🎙 Boya BY-M1 mikrofoni
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬